Elektrikli Araç ve Radyasyon Riski: Bilimsel Gerçekler ve SAR Değerleri

Q: Kalp pili olanlar elektrikli araca binebilir mi?

Gönül rahatlığıyla binebilir. Nitekim Amerikan Kalp Derneği (AHA), elektrikli araçların kalp pillerini etkileyecek düzeyde bir manyetik alan yaymadığını resmen açıklamıştır. Buna rağmen , şarj işlemi sırasında (özellikle yüksek güçlü DC şarjda) istasyonun güç kablolarına göğsünüzü yaslamamanızı tedbiren öneririz.

Q: Hamileler ve bebekler için riskli mi?

Kesinlikle hayır. Zira manyetik alan ölçümleri, günlük hayattaki diğer elektronik cihazlardan (Buzdolabı, TV, Metro) farksızdır. Üstelik bebek gelişimi üzerinde kanıtlanmış herhangi bir olumsuz etkisi yoktur. Togg ve Tesla gibi markalar uluslararası sağlık standartlarını (ICNIRP) zorunlu olarak uygular.

Q: Çocuklar arka koltukta (bataryanın üstünde) oturuyor, zararlı mı?

Aslında arka koltukların altındaki batarya ile yolcu arasında kalın bir çelik zırh ve yalıtım katmanı bulunur. Böylelikle bu metal katman 'Faraday Kafesi' etkisi yaratarak manyetik alanı engeller. Dolayısıyla arka koltuktaki radyasyon seviyesi, ön koltuktan farklı değildir ve güvenlidir.

Q: Araç şarj olurken içinde uyumak (Kamp Modu) tehlikeli mi?

Endişelenmeyin, hayır. Çünkü şarj sırasında akım, şarj portundan doğrudan bataryaya gider; kabin içinden dolaşmaz. Haliyle kabin içindeki manyetik alan artışı ihmal edilebilir düzeydedir. Togg veya Tesla'nızda şarj olurken güvenle uyuyabilirsiniz.

Q: DC Hızlı Şarj (180 kW) kablosunun yanında durmak zararlı mı?

Gerçekten de yüksek akım geçen kabloların etrafında güçlü bir manyetik alan oluşur. Ne var ki bu alanın etkisi mesafeyle karesel olarak azalır. Dolayısıyla kablodan 50 cm uzaklaştığınızda etki sıfıra yaklaşır. Şarj sırasında kabloya sarılmadığınız sürece bir risk yoktur.

Q: Baş ağrısı veya mide bulantısı yapar mı?

Belki bazı hassas bünyeler, elektrikli araçların ani hızlanması (Yüksek Tork) ve rejeneratif frenleme (ani yavaşlama) nedeniyle 'Hareket Hastalığı' (Motion Sickness) yaşayabilir. Oysa bunun sebebi radyasyon değil, aracın sürüş dinamiğidir. Bu durumda aracı 'Chill' (Sakin) modunda kullanarak bu etkiyi yok edebilirsiniz.

Devasa bir batarya bloğunun üzerinde oturup saatlerce yolculuk yapma fikri, doğal olarak bazı kullanıcıları endişelendiriyor. Özellikle sosyal medyada dolaşan “Elektrikli araçlar kısırlık yapıyor” veya “Beyin tümörünü tetikliyor” gibi iddialar, teknolojiyi yakından takip etmeyenleri ciddi manada korkutuyor. Oysa bilimsel veriler ve fizik kuralları bambaşka bir hikaye anlatıyor. Zira radyasyon tek tip değildir ve elektrikli araçların yaydığı enerji, sandığınız “Çernobil” radyasyonu ile uzaktan yakından alakalı değildir.

Bu makalede, İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyon (EMF) gerçeğini, Togg ve Tesla gibi araçlarda yapılan manyetik alan ölçümlerini ve Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) bu konudaki raporlarını detaylıca masaya yatırıyoruz.

Table of Contents

Radyasyon Türleri: Elma ile Armudu Karıştırmayın

Korkuyu yenmek için öncelikle fiziği anlamalıyız. Radyasyon temel olarak ikiye ayrılır:

1. İyonlaştırıcı Radyasyon (Tehlikeli Olan)

X-Ray cihazları, Nükleer santraller ve Güneşin zararlı UV ışınları bu gruba girer. Bu ışınlar hücre yapısını bozar ve DNA’yı parçalar (Kanser riski taşır). Ancak elektrikli araçlarda bu tür bir nükleer enerji veya radyoaktif madde kesinlikle bulunmaz.

2. İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyon (EMF – Günlük Hayat)

Cep telefonları, mikrodalga fırınlar, Wi-Fi modemler ve Elektrikli Araçlar bu gruba girer. Bu cihazlar “Elektromanyetik Alan” (EMF) yayar. Açıkçası bu enerji, hücrelerin DNA’sını koparacak güce sahip değildir; sadece çok yüksek seviyelerde “Isınma” etkisi yaratır.

Elektrikli Araçlar Ne Kadar Radyasyon Yayar?

Elektrikli araçlarda EMF kaynağı, tabandaki batarya değil, akımın dönüştüğü “İnvertör” ve “Elektrik Motoru”dur. Nitekim yapılan bağımsız testlerde (SINTEF – Norveç) şu çarpıcı sonuçlar ortaya çıkmıştır:

Cihaz / Ortam	Manyetik Alan (µT – Mikrotesla)	Tehlike Sınırı (ICNIRP)
Saç Kurutma Makinesi	~30 – 70 µT	100 µT
Metro / Tren İstasyonu	~50 µT	100 µT
Elektrikli Araç (Zemin)	~10 – 20 µT	100 µT
Elektrikli Araç (Baş Seviyesi)	~2 – 3 µT	100 µT
Benzinli Araç	~1 – 2 µT	100 µT

Kaynak: SINTEF (Norveç Bilimsel ve Endüstriyel Araştırma Kurumu) ölçümleri.

Görüldüğü üzere, elektrikli bir araçta maruz kaldığınız manyetik alan, evde saçınızı kuruturken maruz kaldığınızdan çok daha düşüktür. Dolayısıyla aracın metal gövdesi (Faraday Kafesi etkisi), içerideki yolcuları manyetik alandan büyük ölçüde izole eder.

Kısırlık ve Kanser İddiaları Doğru mu?

Bu konuda yapılan en kapsamlı çalışma, AB destekli EM-Safety projesidir. Yedi farklı elektrikli araç, laboratuvar ortamında, hem dururken hem de yüksek hızda test edilmiştir.

Sonuç olarak: Araç içindeki manyetik alan değerleri, uluslararası güvenlik sınırı olan 100 µT’nin (Mikrotesla) %20’sine bile ulaşmamıştır.
Kısırlık Riski: Bataryalar koltukların altındadır fakat arada kalın metal plakalar, soğutma sıvıları ve döşemeler vardır. Testlerde, üreme organları seviyesinde riskli bir ısı artışı veya manyetik alan tespit edilmemiştir. Yani dizüstü bilgisayarınızı kucağınızda kullanmak, elektrikli araca binmekten daha fazla risk taşır.

Elektrikli Araç Sağlık Riskleri Hakkında SSS (Merak Edilenler)

Sürücülerin, ebeveynlerin ve meslek gruplarının aklındaki tüm soruları bilimsel verilerle yanıtladık. Cevabı görmek için sorunun üzerine tıklayın.

1. Kişisel Sağlık ve Risk Grupları

Kimler risk altında?

Kalp pili olanlar elektrikli araca binebilir mi?

Gönül rahatlığıyla binebilir. Nitekim Amerikan Kalp Derneği (AHA), elektrikli araçların kalp pillerini etkileyecek düzeyde bir manyetik alan yaymadığını resmen açıklamıştır. Buna rağmen, şarj işlemi sırasında (özellikle yüksek güçlü DC şarjda) istasyonun güç kablolarına göğsünüzü yaslamamanızı tedbiren öneririz.

Hamileler ve bebekler için riskli mi?

Kesinlikle hayır. Zira manyetik alan ölçümleri, günlük hayattaki diğer elektronik cihazlardan (Buzdolabı, TV, Metro) farksızdır. Üstelik bebek gelişimi üzerinde kanıtlanmış herhangi bir olumsuz etkisi yoktur. Togg ve Tesla gibi markalar uluslararası sağlık standartlarını (ICNIRP) zorunlu olarak uygular.

Çocuklar arka koltukta (bataryanın üstünde) oturuyor, zararlı mı?

Aslında arka koltukların altındaki batarya ile yolcu arasında kalın bir çelik zırh ve yalıtım katmanı bulunur. Böylelikle bu metal katman “Faraday Kafesi” etkisi yaratarak manyetik alanı engeller. Dolayısıyla arka koltuktaki radyasyon seviyesi, ön koltuktan farklı değildir ve güvenlidir.

Taksi şoförleri (Günde 12 saat) risk altında mı?

Örneğin elektrikli taksilerin (özellikle Tesla) yaygın olduğu Norveç ve Hollanda’da yapılan meslek sağlığı araştırmalarında, şoförlerde radyasyona bağlı herhangi bir hastalık artışı tespit edilmemiştir. Sonuç olarak maruz kalınan değerler, yasal sınırların %5’ini bile geçmez.

2. Kullanım Senaryoları ve Şarj

Şarj ederken ve uyurken durum ne?

Araç şarj olurken içinde uyumak (Kamp Modu) tehlikeli mi?

Endişelenmeyin, hayır. Çünkü şarj sırasında akım, şarj portundan doğrudan bataryaya gider; kabin içinden dolaşmaz. Haliyle kabin içindeki manyetik alan artışı ihmal edilebilir düzeydedir. Togg veya Tesla’nızda şarj olurken güvenle uyuyabilirsiniz.

DC Hızlı Şarj (180 kW) kablosunun yanında durmak zararlı mı?

Gerçekten de yüksek akım geçen kabloların etrafında güçlü bir manyetik alan oluşur. Ne var ki bu alanın etkisi mesafeyle karesel olarak azalır. Dolayısıyla kablodan 50 cm uzaklaştığınızda etki sıfıra yaklaşır. Şarj sırasında kabloya sarılmadığınız sürece bir risk yoktur.

Koltuk ısıtma açılınca radyasyon artar mı?

Bilindiği üzere, koltuk ısıtma sistemleri elektrik direnciyle çalışır ve bu da ekstra bir EMF alanı yaratır. Ancak bu durum sadece elektrikli araçlara özgü değildir; benzinli araçlarda da aynısı geçerlidir. Yayılan miktar sağlık limitlerinin çok altındadır.

3. Teknik Kıyaslamalar

Diğer cihazlarla farkı ne?

Benzinli araçlarda hiç radyasyon yok mu?

Elbette vardır. Zira benzinli araçların alternatörü, ateşleme bobinleri, bujileri ve tüm elektrik tesisatı da EMF yayar. Üstelik bazı hibrit araçlarda batarya arka koltukta (yolcuya daha yakın) olduğu için manyetik alan maruziyeti, tam elektrikli araçlardan daha yüksek çıkabilmektedir.

5G ve Bluetooth aracı daha riskli yapar mı?

Kuşkusuz yeni nesil araçlar (Connected Cars) sürekli internete bağlıdır. Aslında bu durum cep telefonu taşımakla aynı riski taşır. Buna karşılık araç antenleri genellikle tavanın dışındadır (Balık sırtı), bu da sinyali kabin dışına taşıyarak içerideki maruziyeti azaltır.

Batarya eskiyince radyasyon sızdırır mı?

Kesinlikle hayır. Yani batarya yaşlansa veya kapasitesi düşse bile yaydığı elektromanyetik alan değişmez. Açıkçası batarya sızdırmazlığı mekanik bir durumdur; kimyasal sızıntı olabilir ama “Radyasyon Sızıntısı” diye bir durum fiziksel olarak söz konusu değildir.

Baş ağrısı veya mide bulantısı yapar mı?

Belki bazı hassas bünyeler, elektrikli araçların ani hızlanması (Yüksek Tork) ve rejeneratif frenleme (ani yavaşlama) nedeniyle “Hareket Hastalığı” (Motion Sickness) yaşayabilir. Oysa bunun sebebi radyasyon değil, aracın sürüş dinamiğidir. Bu durumda aracı “Chill” (Sakin) modunda kullanarak bu etkiyi yok edebilirsiniz.

EMF Kalkanı veya Koruyucu Kılıf almalı mıyım?

Maalesef piyasada satılan “Radyasyon önleyici koltuk kılıfı” gibi ürünler genellikle para tuzağıdır. Zaten aracın kendi metal gövdesi en büyük kalkandır. Sonuçta bu tür ürünlere para harcamanıza gerek yoktur.

Share this content:

Elektrikli Araçlar Radyasyon Yayar mı? Kanser ve Kısırlık İddialarına Bilimsel Bakış (2026)

Radyasyon Türleri: Elma ile Armudu Karıştırmayın

1. İyonlaştırıcı Radyasyon (Tehlikeli Olan)

2. İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyon (EMF – Günlük Hayat)

Elektrikli Araçlar Ne Kadar Radyasyon Yayar?

Kısırlık ve Kanser İddiaları Doğru mu?