2. El Elektrikli Araç Test Sürüşü: Motor Uğultusu ve Rejenerasyon Testi

Q: Direksiyonu tam kırınca 'Tak tak' sesi geliyor, aks mı?

Büyük ihtimalle evet. Elektrikli araçlar ağırdır. Bu yüzden aks körükleri ve kafaları çabuk bozulur. Aracı olduğu yerde tam sağ ve tam sol yapın. Hareket edin. Ses geliyorsa aks değişimi ister. Bu ciddi bir masraftır.

Q: Araç yokuş aşağı inerken şarjı artmıyor, bozuk mu?

Hemen bozuk sanmayın. Eğer batarya %100 doluysa araç kendini korur. Böylece rejenerasyonu (geri kazanımı) kapatır. Ayrıca hava çok soğuksa da bunu yapar. Batarya %80'e düşünce tekrar deneyin. Şarj ediyorsa sorun yoktur.

Q: Test sürüşünde 'Kaplumbağa Uyarısı' çıktı, ne demek?

Bu en kötü senaryodur. Araç 'Güç Kısıtlama Modu'na girmiştir. Batarya çok zayıftır veya motor aşırı ısınmıştır. Şayet şarjınız varken bu uyarı çıkıyorsa, o aracı almayın. Büyük bir batarya arızası vardır.

İkinci el benzinli araç alırken motoru dinlersiniz. Oysa elektrikli araçta (EV) dinlemeniz gereken tek şey “Sessizliktir”. Çünkü motor gürültüsü yoktur. Böylece normalde duyulmayan sesler ortaya çıkar. Alt takım tıkırtılarını ve rüzgar sesini net duyarsınız. Nitekim sessiz sürüş, aracın sağlamlığını kanıtlar. Ancak elektrik motorundan gelen bazı ince sesler normaldir. Buna karşılık bazı sesler pahalı bir arızayı işaret eder.

Bu rehberde, test sürüşü sırasında radyoyu kapatın. Sizin için motor uğultusunu (Whine) ve fren tepkisini analiz ediyoruz. Ayrıca yüksek torkun akslara verdiği zararı inceliyoruz.

Table of Contents

1. Motor Sesi: “Normal Islık mı, Arızalı Rulman mı?”

Elektrikli araçlar tamamen sessiz değildir. Hızlanırken ince bir vınlama sesi (Whine) duyabilirsiniz. Peki arızayı nasıl ayırt edersiniz?

Normal Ses: Gaza basınca artan ince bir “Vınnn” sesi gelir. Üstelik ayağınızı çekince ses azalır. Bu durumda korkmayın. Bu ses invertörün ve motorun doğal sesidir.
Tehlikeli Ses: Şayet hızlandıkça ses artıyorsa dikkat edin. Kaba ve “Uğultulu” bir ses duyabilirsiniz. Sanki iki metal birbirine sürtüyordur. Zira bu ses, rulmanların dağıldığını gösterir. Veya redüktör dişlileri aşınmıştır. Onarımı çok pahalıdır.

2. Rejeneratif Fren Testi: “Araç Kendi Kendine Duruyor mu?”

Elektrikli araçların en önemli özelliği rejenerasyondur. Ayağınızı gazdan çekince motor jeneratöre dönüşür. Böylece bataryayı şarj eder ve aracı yavaşlatır. Sonuçta bunu mutlaka test etmelisiniz.

Test Yöntemi:

Düz bir yolda 70-80 km/s hıza çıkın.
Ayağınızı gazdan tamamen çekin. Frene basmayın.
Sonuç: Araç belirgin şekilde yavaşlamalıdır. Sanki frene basmışsınız gibi hissetmelisiniz. Eğer araç akıp gidiyorsa sistem arızalı olabilir. Belki de batarya tam doludur. Batarya %90’ın altındayken tekrar deneyin.

3. Aks ve Titreşim Testi: “Torkun Gücü”

Elektrikli araçlar anında %100 tork verir. Haliyle bu ani güç aksları zorlar. Dolayısıyla aks kafaları benzinli araçlara göre çabuk yıpranır.

Tam Gaz Testi: Aracı durdurun. Direksiyonu düz tutun ve dip gaz yapın.
Ne Hissetmelisiniz? Araç ok gibi fırlamalıdır. Buna rağmen direksiyonda “Titreme” hissedebilirsiniz. Veya koltukta “Silkeleme” olabilir. Bu durumda akslar boşluk yapmıştır. Bu, EV’lerde sık görülen bir sorundur.

4. Trim ve Rüzgar Sesi: “Sessizliğin Laneti”

Motor sesi yoktur. Bu yüzden en ufak ses sizi rahatsız eder. Kapı fitillerinden gelen rüzgar sesini duyarsınız. Ayrıca bozuk yolda torpidodan “Gıcırtılar” gelebilir. Özellikle Tesla Model 3 ve Y’de cam tavanı dinleyin. Otobanda (110 km/s üstü) rüzgar sesi geliyor mu? Eğer geliyorsa fitil değişimi gerekir.

Test Sürüşü Hakkında En Çok Merak Edilen 12 Soru

Direksiyondayken aklınıza takılabilecek tüm detayları yanıtladık. Cevabı görmek için sorunun üzerine tıklayın.

1. Motor ve Yürüyen Aksam

Direksiyonu tam kırınca “Tak tak” sesi geliyor, aks mı?

Büyük ihtimalle evet. Elektrikli araçlar ağırdır. Bu yüzden aks körükleri ve kafaları çabuk bozulur. Aracı olduğu yerde tam sağ ve tam sol yapın. Hareket edin. Ses geliyorsa aks değişimi ister. Bu ciddi bir masraftır.

Kasislerden geçerken “Gıcırtı” geliyor, normal mi?

Değildir ama kroniktir. Özellikle Tesla’larda üst salıncak burçları kurur. Böylece “Eski yaylı yatak” gibi gıcırdar. Bu ses güvensiz değildir. Ancak konforu bozar. Yağlama geçici çözümdür, değişim şarttır.

Yüksek hızda direksiyon titriyor, balans mı bozuk?

Basit bir balans sorunu olabilir. Fakat elektrikli araçlar çok ağırdır. Haliyle jant yamulması sık yaşanır. Jantlarda eğrilik var mı kontrol ettirin. Çünkü jant düzeltme işlemi ekstra maliyet çıkarır.

Geri geri giderken çıkan “Ufo Sesi” normal mi?

Evet, tamamen normaldir. Bu yasal bir zorunluluktur (AVAS Sistemi). Zira yayalar sessiz aracı duyamazlar. Bu yüzden araç 30 km/s hızın altında yapay ses çıkarır. Bu bir arıza değildir.

2. Fren ve Batarya Tepkileri

Araç yokuş aşağı inerken şarjı artmıyor, bozuk mu?

Hemen bozuk sanmayın. Eğer batarya %100 doluysa araç kendini korur. Böylece rejenerasyonu (geri kazanımı) kapatır. Ayrıca hava çok soğuksa da bunu yapar. Batarya %80’e düşünce tekrar deneyin. Şarj ediyorsa sorun yoktur.

Fren pedalı çok sert, bu bir sorun mu?

Elektrikli araçlarda fren pedalı “hissiz” olabilir. Çünkü ilk basışta mekanik fren değil, motor freni devreye girer. Ancak pedala sert basınca araç durmuyorsa veya pedal “Taş” gibiyse, hidrolik fren merkezine baktırın.

Frenler ses yapıyor, balata bitik mi?

Genellikle hayır. Elektrikli araçlar balataları az kullanır. Bu sebeple disk yüzeyinde ince pas oluşur. İlk birkaç frenlemede “Sürtme” sesi normaldir. Ancak metalik bir “Kazıma” sesi sürekli geliyorsa baktırın. Balata bitmiş olabilir.

Gaza basınca araç geç tepki veriyor (Lag), neden?

Sürüş modunu kontrol edin. Eğer araç “Eco” veya “Chill” modundaysa gaz tepkisi yumuşar. Buna rağmen “Sport” modunda bile gecikme varsa, motor sürücü ünitesinde veya gaz pedalı potansiyometresinde sorun olabilir.

3. Elektronik ve Otonom Testi

Test sürüşünde Otopilotu denemeli miyim?

Kesinlikle evet. Şerit çizgileri net bir yola çıkın. Otopilotu (veya Şerit Takip Asistanını) açın. Eğer sistem sürekli devreden çıkıyorsa veya şeridi görmüyorsa, ön camdaki kamera veya radarlar arızalı olabilir. Kalibrasyon hatası pahalıya patlar.

Sürüş sırasında ekrandan “Çıt” sesi geliyor, normal mi?

Değil. Bu ses, yüksek voltaj kontaktörlerinden geliyorsa normaldir. Ancak multimedya ekranından veya hoparlörlerden geliyorsa, ses sistemi amfisinde veya kablolarda temassızlık vardır. Togg ve Tesla’da sık görülür.

Klimayı açınca menzil aniden 50 km düştü, batarya bozuk mu?

Hayır, bu bir hesaplama güncellemesidir. Isıtma (özellikle ısı pompası yoksa) çok enerji harcar. Böylece araç tahmini menzili revize eder. Fakat menzil gözünüzün önünde saniye saniye eriyorsa bataryada sorun vardır.

Test sürüşünde “Kaplumbağa Uyarısı” çıktı, ne demek?

Bu en kötü senaryodur. Araç “Güç Kısıtlama Modu”na girmiştir. Batarya çok zayıftır veya motor aşırı ısınmıştır. Şayet şarjınız varken bu uyarı çıkıyorsa, o aracı almayın. Büyük bir batarya arızası vardır.

Share this content:

Elektrikli Araç Test Sürüşü Nasıl Yapılır? Motor Sesi ve Rejenerasyon Kontrolü

1. Motor Sesi: “Normal Islık mı, Arızalı Rulman mı?”

2. Rejeneratif Fren Testi: “Araç Kendi Kendine Duruyor mu?”

3. Aks ve Titreşim Testi: “Torkun Gücü”

4. Trim ve Rüzgar Sesi: “Sessizliğin Laneti”