İkinci El Elektrikli Araç Alırken Batarya (SOH) Testi: Bitik Pil Nasıl Anlaşılır? (Dev Rehber 2026)

2. El Elektrikli Araç Rehberi , , , , ,

İkinci El Elektrikli Araç Alırken Batarya (SOH) Testi: Bitik Pil Nasıl Anlaşılır? (Dev Rehber 2026)

İkinci El Elektrikli Araç Alırken Batarya (SOH) Testi: Bitik Pil Nasıl Anlaşılır? (Dev Rehber 2026)

İkinci el bir içten yanmalı araç alırken motoru dinlersiniz, egzoza bakarsınız. Oysa ikinci el bir elektrikli araçta (EV) bakmanız gereken tek ve en kritik parça Bataryadır. Aracın toplam değerinin %40 ila %50’sini oluşturan bu parçanın ne kadar ömrü kaldığını bilmeden notere gitmek, gözü kapalı uçurumdan atlamak gibidir. Nitekim satıcılar genellikle “Menzili hala fabrika verisiyle aynı gösteriyor” diyerek sizi ikna etmeye çalışır. Ancak ekrandaki menzil tahmini (GOM), bataryanın gerçek sağlığını (SOH) gizleyen bir maskeden ibarettir.

Bu dev rehberde, satıcının sözüne değil, verilere nasıl ulaşacağınızı; OBD cihazı ile hücre voltajlarını okumayı, DC şarj geçmişini sorgulamayı ve bağımsız test kuruluşlarının önemini en ince detayına kadar sizler için inceliyoruz.

Temel Kavram: SOH (State of Health) Neden Düşer?

Bataryalar canlı bir organizma gibidir; zamanla yaşlanır. SOH (Sağlık Durumu), bataryanın fabrikadan çıktığı günkü kapasitesine kıyasla şu an ne kadar enerji tutabildiğini gösterir.

Örneğin: 88 kWh bataryaya sahip bir Togg T10X’in SOH değeri %90 ise, artık deposu 88 litre değil, 79 litre alıyor demektir. Dolayısıyla menziliniz kalıcı olarak azalmıştır. Açıkçası bu düşüşün ana suçlularını şöyle sıralayabiliriz:

  • Sık DC (Hızlı) Şarj: Yüksek ısı, lityum iyonlarını yorar.
  • Sürekli %100 Bekletme: Bataryayı gırtlağına kadar dolu tutmak kimyasal stresi artırır.
  • Derin Deşarj (%0’a İndirme): Bataryayı tamamen bitirmek hücrelere kalıcı hasar verir.

Profesyonel Kontrol Yöntemleri

Gözle anlayamazsınız, mutlaka dijital analiz yapmalısınız.

1. OBDII Dongle ve Yazılım Analizi (En Kesin Yol)

Ekspertize giderken yanınızda 300-500 TL’lik bir OBDII cihazı ve telefonunuzda “Car Scanner” veya “Scan My Tesla” uygulaması bulundurun. Böylece bu ikili size şunları söyler:

  • Gerçek SOH: (Örn: %88.4)
  • Hücre Voltaj Farkı (Cell Imbalance): Tüm hücreler 4.01V iken biri 3.80V ise, o batarya bloğu arızalıdır. Değişim masrafı çok yüksektir.
  • DC/AC Şarj Oranı: Araç 20.000 km’de ama enerjisinin %80’ini hızlı şarj istasyonlarından mı almış? Bu araç “Yorgun” demektir.

2. Aviloo Batarya Sertifikası

Avrupa standartlarında test yapan bağımsız kuruluşlar (Aviloo gibi), aracın OBD portuna takılan bir cihazla 1 günlük sürüş testi yapar. Sonuçta size “Batarya Sağlığı %92” yazan, noter onaylı bir sertifika verirler. Şayet satıcı buna yanaşmıyorsa şüphelenin.

İkinci El Batarya Hakkında En Çok Merak Edilen 18 Soru

Kullanıcıların aklındaki en uç senaryoları ve teknik detayları yanıtladık. Cevabı görmek için sorunun üzerine tıklayın.

1. Batarya Ömrü ve Kapasite

Kilometre mi daha önemli, araç yaşı mı?
Kesinlikle Yaş (Takvim Ömrü) daha kritiktir. Zira bir batarya hiç kullanılmasa bile zamanla kimyasal olarak bozunur (Degradasyon). Örneğin 2023 model 100.000 km’deki bir araç, 2018 model 20.000 km’deki bir araçtan daha sağlıklı bir bataryaya sahip olabilir.

SOH değeri % kaçın altına düşerse o aracı almamalıyım?
SOH %85 üzeri “Mükemmel”, %75-85 arası “Kabul Edilebilir”dir. Ancak SOH değeri %70’in altındaysa o araçtan uzak durun. Çünkü bu seviye, bataryanın ömrünü tamamladığının ve değişim gerektiğinin habercisidir.

Satıcı batarya sağlığını (SOH) yazılımla yükseltebilir mi?
Teorik olarak BMS (Batarya Yönetim Sistemi) resetleyerek değerleri geçici olarak yüksek gösterebilirler. Fakat OBD cihazı ile “Hücre Voltajlarını” tek tek okuduğunuzda bu hile hemen ortaya çıkar. Bu yüzden sadece ekrana değil, OBD verisine güvenin.

Araç uzun süre yatmışsa batarya bozulur mu?
Maalesef evet. Eğer araç %0 şarjla veya %100 şarjla aylarca otoparkta beklediyse batarya ciddi hasar görür. İdeal olan, aracın %50 şarj seviyesinde beklemesidir. Alırken aracın son şarj tarihini mutlaka kontrol edin.

2. Şarj Alışkanlıkları ve Zararları

Sürekli Hızlı Şarj (DC) kullanan araç alınır mı?
Alabilirsiniz ama fiyatı düşük olmalıdır. Zira sürekli DC şarj, bataryayı AC şarja göre 3 kat daha hızlı yıpratır. Dolayısıyla ticari taksi çıkması veya şirket aracı gibi sürekli istasyonda şarj olmuş araçların SOH değeri beklenenden düşük çıkar.

Önceki sahibi hep %100’e kadar şarj etmiş, sorun olur mu?
Aslında batarya tipi önemlidir. Eğer araçta LFP (Blade) Batarya (Örn: Togg V1, BYD Atto 3, Tesla RWD) varsa %100 şarj sorun değildir, hatta öneririz. Ancak NMC bataryalı (Togg V2 Uzun Menzil, Tesla Long Range) bir araç sürekli %100’de tutulduysa, batarya kimyası bozulmuş olabilir.

Kiralama şirketinden (Rent a Car) elektrikli araç alınır mı?
Büyük risk taşır. Çünkü kiralayan kişiler aracı genellikle hor kullanır, ısıtmadan tam gaz yapar ve hep hızlı şarj istasyonlarını kullanır. Bu sebeple bu araçların batarya döngüleri, şahsi araçlara göre çok daha yüksektir.

3. Test Yöntemleri ve Garanti

Aviloo testi ne kadar sürer ve maliyeti nedir?
Aviloo testi için cihazı araca takıp bataryayı %100’den %10’a kadar bitirmeniz gerekir (Sürüş yaparak). Bu işlem yaklaşık 1 gün sürer. 2026 fiyatlarıyla maliyeti ortalama 4.000 – 6.000 TL arasındadır. Pahalıdır ama en güvenilir belgedir.

Batarya garantisi devredilirken nelere dikkat etmeli?
Aracın kazasız olması yetmez. Eğer araç alt taraftan darbe aldıysa ve yetkili servis dışı onarım gördüyse, batarya garantisi iptal olmuş olabilir. Mutlaka şasi numarasından yetkili servise “Batarya Garantisi Aktif mi?” diye sordurun.

Togg’da gizli menüden batarya bakılıyor mu?
Şu an için son kullanıcıya açık bir “Mühendislik Menüsü” yoktur. Ancak Trumore uygulaması üzerinden şarj geçmişini ve tüketim verilerini inceleyerek bataryanın verimliliği hakkında fikir sahibi olabilirsiniz.

Tesla “Servis Modu” testi güvenilir mi?
Evet, en güvenilir yöntemdir. Araç kendi kendini test eder. Fakat bu test bataryayı çok ısıtır ve saatlerce sürer. Satıcı buna izin vermeyebilir. Haliyle satın almadan önce satıcıdan bu testi yapıp ekran görüntüsünü atmasını rica edin.

4. Maliyet ve Teknik Sorunlar

Batarya biterse komple değiştirmek mi gerekir?
Hayır. Genellikle bataryanın tamamı değil, içindeki 1-2 modül veya BMS kartı arızalanır. Nitekim Türkiye’de artık “Batarya Tamir Merkezleri” sadece arızalı modülü değiştirerek, komple değişim maliyetinin %20’sine sorunu çözebiliyorlar.

Hücre voltaj farkı (Imbalance) nedir, tehlikeli mi?
Çok tehlikelidir. Batarya hücreleri arasındaki voltaj farkı 10-20 milivoltun üzerine çıkarsa, BMS sistemi güvenliği sağlamak için bataryayı kilitler. Böylece bu, bataryanın içinde “Ölü Hücre” olduğunun en net kanıtıdır.

Batarya değişimi ne kadar tutar (2026)?
Marka ve kWh değerine göre değişir. Ortalama olarak; Togg için 500.000 – 600.000 TL, Tesla için 20.000 – 25.000 Dolar civarındadır. Bu yüzden SOH testi hayati önem taşır.

Tampon (Buffer) bölgesi nedir?
Üreticiler bataryanın tamamını (Gross) kullanıma açmaz; üst ve altta %5-%10’luk bir “Tampon” bölge bırakırlar. SOH düşse bile araç önce bu tampondan yer. Bu sayede kullanıcı ilk yıllarda menzil düşüşünü hissetmez. SOH testi bu tamponun durumunu da gösterir.

Batarya kalibrasyonu yapılmalı mı?
Evet. Bazen BMS sistemi bataryanın doluluk oranını şaşırır. Aracı %10’a kadar indirip, kesintisiz %100’e kadar yavaş (AC) şarj ederek “Kalibrasyon” yapabilirsiniz. Sonuçta bu işlem SOH değerini düzeltmez ama ekrandaki menzil tahminini (GOM) daha doğru hale getirir.

Hybrid araç bataryası ile Tam Elektrikli aynı mı?
Hayır. Çünkü hibrit araçların bataryaları çok daha küçüktür ve sürekli dol-boş döngüsüne girer (Cycle ömrü daha hızlı tükenir). Tam elektrikli araçların bataryalarını ise çok daha dayanıklı ve uzun ömürlü olacak şekilde tasarlamışlardır.

Soğuk hava testi etkiler mi?
Ekspertizi kışın yapıyorsanız dikkat edin! Zira soğuk batarya kimyasal olarak tembelleşir ve kapasitesi düşük görünebilir. Bu nedenle testten önce aracın bir süre sürülüp bataryanın ideal sıcaklığa gelmesi, sonucun doğruluğu için şarttır.

Share this content:

Etiket

Related Posts

Yorum gönder